• Desanne van Brederode

Open Kerk op Facebook

Wil je meediscussiëren over OKL wel of niet op Facebook en waarom, dat kan in de discussiegroep op Facebook.

Uw mening

Minister Schippers wil hulp bij zelfdoding bij een voltooid leven wettelijk mogelijk maken. Reageren kan ook via "Mijn leven is volooitd".

Bekijk de uitslag

Laden ... Laden ...

De God-balk

Materialisme, egoïsme, hedonisme, rationalisme en nihilisme: zomaar wat ‘ismes’ die veel van mijn spirituele kennissen zorgen baren. Sommigen zijn experts geworden in het aanwijzen in de gevaarlijke splinters in de ogen van tijdgenoten, waarbij ze vaak geen idee meer hebben van de verleidelijke balk in hun eigen oog. Laat ik die balk voor het gemak maar even aanduiden als de ‘God-balk’.

De God-balk toont zich, daar waar mensen over God of het goddelijke spreken alsof het iemand of iets is dat mensen door bepaalde werkingen kunnen leren kennen. Genoeg om erop te kunnen vertrouwen en te geloven dat hun leven door hogere, hemelse krachten wordt geleid en gedragen en dat iedere ontmoeting, iedere gebeurtenis een zin en bedoeling kent – zelfs al zie je die soms pas jaren later.
Wat onschuldig, want uit verwondering, eerbied en dankbaarheid begint, kan ongemerkt tot een theorie, een systeem, een handleiding of een project uitgroeien. Tot een mal die je over het leven legt, waarbij je op den duur niet meer waarneemt wat zich niet in de spirituele zingevingstheorie laat voegen en ook niet meer onbevangen kunt luisteren naar mensen die radeloos, wanhopig, angstig, woedend of gefrustreerd zijn door wat hen is aangedaan of overkomen – of die bijvoorbeeld het oorlogs- en armoedeleed in de wereld (terecht) als zinloos en volstrekt onrechtvaardig beleven.

Natuurlijk ‘gunt’ de spirituele zoeker deze ongelovigen zijn eigen levenshouding, zijn helende ervaringen, en hij weet ook al wat ze daartoe moeten doen en laten.
Maar dit ‘gunnen’ ontspringt vaak aan een bepaalde hoogmoed die, zoals de slang in het paradijs, is meegekomen met het gevoel begenadigd te zijn.
Zeker wanneer iemand deel uitmaakt van een groep die er dezelfde gedachten en leefwijze op na houdt, kan deze hoogmoed zijn verleidelijke werk doen. De slang voelt zich het meeste thuis daar waar mensen uitermate bescheiden zijn, afzien van het gebruik van macht en dreiging bij het uitdragen van hun o, zo liefdevolle, tolerante, zachtaardige ‘heilsboodschap’ en beweren geen enkele moeite te hebben met tegenstanders of met degenen die hun gulle gaven afwijzen.
Ze beschouwen dit niet als kwetsend voor henzelf, maar als bijzonder jammer voor de ander, die er geen benul van heeft wat hij of zij zich hiermee ontzegt.
Ook als een ongelovige zelf zegt gelukkig te zijn, geloven ze hem niet.
Ze weten wel beter, en hebben te doen met de onvrijheid en spirituele armoede die ze menen te ontwaren.

Vrijwel dagelijks betrap ik mezelf op momenten van zulke o, zo nederige, dienstbare hoogmoed. Er is overduidelijk ook iets wat in het spirituele leven ontbreekt. Dat is: zelfspot.
Ik kan bezorgd, op het meewarige af, naar anderen kijken, maar slaag ik er ook in om meewarig én ironisch naar mezelf, medegelovigen en zogenaamde geestverwanten te kijken?
De waarheid is in de meeste gevallen: nee.
Van een werkelijk gelijkwaardig ontmoeting tussen mijzelf en andersdenkenden kan echter geen sprake zijn, als ik niet eerst al de bereidheid heb om mijzelf en mijn geloof tot op het bot te relativeren en te beseffen dat ik, in de ogen van een ander, misschien wel helemaal niet zo liefdevol en genereus en vrij ben als ik zelf meen te zijn. In de ontmoeting blijf ik namelijk vasthouden aan ‘mijn’ waarheid.

Zou ik oprecht geloven in God als mysterie, in het mensenhart als mysterie, dan zou ik het lef moeten hebben om consequent te zijn in mijn gedachtegang: misschien is de ongelovige die mij het vuur aan de schenen legt juist wel degene die mij iets te bieden en te leren heeft, in plaats van ik hem.
Misschien ziet hij hoe ik van een spirituele beleving en ‘lezing’ van het leven een gewoonte ben gaan maken, en wel zo, dat de gewoonte ongemerkt tot een verslaving is uitgegroeid. Kan het leven mij nog werkelijk raken, kan een ander me op andere gedachten brengen, iets leren, iets schenken, mijn leven drastisch omgooien en veranderen, zolang ik blijf geloven dat ik niets meer nodig heb?

Je kunt vrije vakantiedagen natuurlijk gebruiken om aan meditatie en bezinning te doen, maar  misschien is een tijdje afkicken van een surplus aan spirituele reflectie wel beter. Zodat humor, vriendschap, liefde én de pijnlijke, tastende eerlijkheid daarin hun verlossende, bevrijdende werk kunnen doen.  Op hun eigen tijd en wijze. Gesteld dat ze dat willen.